Debaty sejmoweXX Kadencja

Interpelacja w sprawie planu rozwoju sektora kolejowego w Polsce w świetle oczekiwań Komisji Europejskiej

   Informacje dotyczące realizacji rządowego programu dalszej restrukturyzacji i prywatyzacji spółek Grupy PKP, przedstawione na posiedzeniu Komisji Infrastruktury w dniu 29 stycznia br. przez przedstawicieli resortu infrastruktury, potwierdzają moim zdaniem słuszność krytyki jego założeń przed przyjęciem przez rząd w grudniu ubiegłego roku.    Szczególnie rażący był i jest nadal brak skonkretyzowanej polityki transportowej państwa oraz wynikający z tego brak stabilnej, długookresowej perspektywy planistycznej dla Grupy PKP i całego sektora kolejowego w Polsce. W tej sytuacji działania podejmowane zgodnie z rządowym programem dalszej restrukturyzacji i prywatyzacji spółek Grupy PKP mogą prowadzić do niecelowego, nieefektywnego wykorzystania środków pozostających w dyspozycji PKP, pozyskiwanych dzięki wsparciu budżetu państwa.    Przykładem takiego zagrożenia jest planowana prywatyzacja PKP CARGO w radykalnie zmieniających się okolicznościach, tj. w sytuacji, gdy Unia Europejska właśnie decyduje o przyspieszeniu i poszerzeniu zakresu liberalizacji rynku kolejowego. Już od 1 stycznia 2006 roku może nastąpić otwarcie całej sieci kolejowej wszystkich krajów członkowskich UE na wszystkie rodzaje przewozów towarowych, w tym przewozów lokalnych przez przewoźników z innych krajów UE. Zapisy Traktatu Akcesyjnego nie chronią Polski przed tymi nowymi regulacjami UE. W tej sytuacji prywatyzację PKP CARGO należy uznać za spóźnioną i nieopłacalną z punktu widzenia interesów Polski - mieliśmy ewentualnie sprzedawać zmonopolizowany polski rynek, a obecnie ten rynek będzie musiał być otwarty już od 1 stycznia 2006 r. na mocy II pakietu kolejowego i jego wartość zmniejsza się drastycznie dla potencjalnego nabywcy.    Problem braków w planowaniu stał się już także przedmiotem kolejnego wystąpienia i ponaglenia Komisji Europejskiej, która podkreśla zagrożenie marnowaniem środków publicznych, w tym unijnych, oraz upomina się o przedstawienie średnio- i długookresowego planu rozwoju sektora kolejowego w Polsce. Komisja przekazała przy tym wskazówki metodyczne do opracowania odpowiednich planów.    Oczekiwane plany powinny uwzględniać uwarunkowania ekonomiczne, społeczne i środowiskowe (w tym zagadnienia międzygałęziowe transportu). Powinno być wykazane powiązanie planowanego stanu sektora kolejowego (jego ˝produktu˝ rynkowego), uzasadnienia ekonomicznego docelowego stanu sektora oraz wzrostu przychodów w sektorze osiąganych dzięki redukcji kosztów i podwyższeniu jakości usług. Szczegółowe wskazówki Komisji obejmują optymalizację wielkości sieci kolejowej i inwestycji z uwzględnieniem oczekiwań rynkowych, optymalizację przewozów pasażerskich z uwzględnieniem możliwości ich finansowania w zakresie służby publicznej, poprawę efektywności usług zarządców infrastruktury i przewoźników kolejowych. Komisja sugeruje, iż należy wziąć pod uwagę kompleksowe działania prywatyzacyjne i restrukturyzacyjne. W przypadku PKP Przewozy Regionalne sugeruje się pobudzanie efektywności usług poprzez ustalenie odpowiednich warunków i założeń długoterminowego finansowania w subsydiowanym zakresie.    Komisja zwraca także uwagę, iż brak oczekiwanych planów ma miejsce w sytuacji, gdy PKP nie jest w stanie wykorzystać środków Phare przeznaczonych na pomoc doradczą w tym zakresie.    W związku z powyższym proszę o wyjaśnienie następujących kwestii:    1. Dlaczego dotąd nie przekazano Komisji Europejskiej oczekiwanych planów dla sektora kolejowego w Polsce i jaki jest stan ich przygotowania?    2. Dlaczego, w świetle informacji przedstawionych Komisji Infrastruktury, realizowane działania i plany resortu infrastruktury nie uwzględniają analizy uwarunkowań wskazywanych przez Komisję Europejską, co zagraża bezpośrednio możliwości korzystania przez Polskę z poakcesyjnych funduszy UE?    3. Dlaczego, w świetle informacji przedstawionych Komisji Infrastruktury, realizowane działania i plany resortu infrastruktury nie uwzględniają bardzo już prawdopodobnego przyspieszenia liberalizacji wspólnotowego rynku przewozów towarowych w powiązaniu z wymaganiami interoperacyjności w tym zakresie. W szczególności - dlaczego terminy restrukturyzacji i prywatyzacji Grupy PKP nie są skorelowane z aktualnie przewidywanymi terminami liberalizacji rynku kolejowego, co zagraża marnotrawstwem środków publicznych i skrajnie nieopłacalną transakcją prywatyzacyjną PKP CARGO?    4. Czy i kiedy resort infrastruktury dokona w zmienionych warunkach weryfikacji decyzji o prywatyzacji PKP CARGO?    5. Dlaczego nie wykorzystano środków Phare na projekt pomocy technicznej obejmujący doradztwo i wsparcie restrukturyzacji Grupy PKP?    Poseł Jerzy Polaczek    Piekary Śląskie, dnia 16 lutego 2004 r.