Debaty sejmoweXX Kadencja

Interpelacja w sprawie pomocy udzielanej osobom opuszczającym placówki resocjalizacyjne

   Szanowna Pani Minister! W wyniku informacji przekazanych do mojego biura poselskiego zwracam się do pani minister z następującym zapytaniem, prosząc panią minister o jak najbardziej wnikliwą i wyczerpującą odpowiedź.    W całej Polsce ok. 20 tys. osób, które opuściły zakłady penitencjarne, pozostaje bez godziwych warunków egzystencji. Zasilają rzesze osób bezdomnych, bezrobotnych, nie mają żadnych szans na życie zgodne ze społecznymi oczekiwaniami.    Osoba opuszczająca zakład karny otrzymuje odpowiednią do pory roku odzież, bilet kredytowany do wybranej miejscowości oraz informacje, gdzie może szukać pomocy i wsparcia. Są to zazwyczaj trzy adresy: kuratora zawodowego odpowiedniego sądu rejonowego, odpowiedniego urzędu pracy oraz ośrodka pomocy społecznej.    W praktyce opuszczający placówkę penitencjarną ma na wolności możliwość korzystania z noclegowni dla bezdomnych, otrzymywania niezwykle skromnych pieniędzy (ok. 50 zł miesięcznie w rejonie koszalińskim), darmowych obiadów i żadnych perspektyw na rzeczywiste usamodzielnienie. W ten sposób ta grupa społeczna utrwala w sobie postawy roszczeniowe i konsumpcyjne, aż w końcu dochodzi do wniosku, że znacznie lepiej czuje się w izolacji, powraca na drogę przestępczą.    Nie można mówić o skutecznej resocjalizacji, gdy osoba poddawana temu procesowi nie ma najmniejszych szans na poprawę swojego standardu życia w warunkach wolnościowych. Nie można mówić o oddziaływaniu resocjalizacyjnym na jednostki, które wiedzą, iż w zakładzie penitencjarnym mogą czuć się bezpiecznie, mogą realizować swoje zainteresowania, doskonalić zdolności, wyleczyć się, korzystać w pełni z dóbr kultury i nikt niczego jednocześnie od nich nie oczekuje.    Proszę panią minister o udzielenie mi odpowiedzi na następujące pytania:    Czy podległe pani ministerstwo podjęło lub zamierza w najbliższym czasie podjąć konkretne działania dla zmiany tego stanu rzeczy?    Czy według pani minister oferty ośrodków pomocy społecznej, kuratorów sądowych oraz rejonowych urzędów pracy w stosunku do osób opuszczających zakłady resocjalizacyjne są wystarczające?    Po kilkuletnim treningu bezczynności bardzo trudno jest człowiekowi zaadaptować się do warunków życia na wolności. Trąci trochę klimatem czasów PRL często pojawiające się w wyrokach sądowych zobowiązywanie skazanego do podjęcia pracy. Chyba czas najwyższy na dostosowanie zobowiązań skazanego do realiów. Poza tym wielu opuszczających zakłady karne chciałoby podjąć pracę i spróbować żyć zgodnie z normami społecznymi. Obecny system pomocy postpenitencjarnej takiej szansy jednak nie stwarza.    Osoby, które znalazły się poza więziennymi murami, korzystają oczywiście z oferowanej pomocy instytucjonalnej wymienionej powyżej. Wkrótce stają przed wyborem: albo zamieszkają w noclegowniach, by utrzymując abstynencję wciąż nie robić nic, albo też uznają kwotę kilkudziesięciu złotych w formie zapomogi za pomoc wystarczającą, by zamieszkać w poczekalniach dworcowych i wegetować bez żadnych szans na przyszłość. W obu przypadkach od tej kategorii społecznej nie oczekuje się absolutnie niczego i nie daje się szansy tym ludziom, by mogli żyć zgodnie ze społecznymi oczekiwaniami.    Na salach sądowych osoby popełniające czyny zabronione są skazywane na kary pozbawienia wolności. Po opuszczeniu zakładów karnych są oni skazani na wegetację, bezdomność, łaskę urzędników, a w końcu na popełnienie kolejnych czynów karalnych, które doprowadzą ich na salę rozpraw. W ten sposób zakład karny staje się dla nich ostoją bezpieczeństwa. Poza murami więziennymi bowiem wszystko i wszystkich już stracili.    Liczę, że analiza powyższych zagadnień oraz postawionych przeze mnie pytań przyczyni się do polepszenia jakości działań podejmowanych przez resort w ramach polityki postpenitencjarnej.    Z wyrazami szacunku    Poseł Małgorzata Rohde    Warszawa, dnia 21 kwietnia 2002 r.