Debaty sejmoweXX Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie ˝Strategii reorganizacji jednostek badawczo-rozwojowych˝ nadzorowanych przez Ministerstwo Gospodarki i Pracy

   Szanowny Panie Marszałku! W odpowiedzi na pismo z dnia 17 czerwca 2005 r., znak SPS-0202-10266, dotyczące interpelacji posła Jerzego Polaczka w sprawie strategii reorganizacji jednostek badawczo-rozwojowych opracowywanej w Ministerstwie Gospodarki i Pracy, uprzejmie wyjaśniam, co następuje.    Strategia obecnie pozostaje dokumentem roboczym w Ministerstwie Gospodarki i Pracy i jest przedmiotem konsultacji ze środowiskiem jednostek badawczo-rozwojowych i Ministrem Nauki i Informatyzacji. Na skutek prowadzonych konsultacji dokument może ulec modyfikacjom, zanim powstanie wersja ostateczna, zatwierdzona przez Ministra Gospodarki i Pracy.    Strategia służy nakreśleniu głównych kierunków reorganizacji jednostek badawczo-rozwojowych. Celem reorganizacji jest wzmocnienie pozycji jednostek badawczo-rozwojowych na rynku krajowym i międzynarodowym. Reorganizacja ma polegać na koncentracji potencjału i nakładów finansowych na pracach badawczo-rozwojowych, które mogą w dużym stopniu przyczynić się do podniesienia poziomu konkurencyjności polskiej gospodarki. W tym celu strategia przewiduje utworzenie około 20 dużych ośrodków naukowych w formie Państwowych Instytutów Badawczych, które będą prowadzić badania naukowe i prace rozwojowe w strategicznych dla gospodarki obszarach. Dzięki temu niezbędna dla przemysłu tematyka będzie realizowana. PIB-y będą powstawać w drodze konsolidacji jednostek o wysokim poziomie naukowym działających w obszarach strategicznych. Istotnym elementem tego procesu będzie inicjatywa własna jednostek badawczo-rozwojowych. W odpowiedzi na konkurs kandydaci do grup konsolidacyjnych będą składać wnioski zawierające koncepcję konsolidacji dla danego obszaru strategicznego, zawierające symulację kosztów przedsięwzięcia w formie Biznesplanu. Motywacją do przystępowania do grup konsolidacyjnych mają być duże nakłady finansowe dla Państwowych Instytutów Badawczych przyznawane uchwałą Rady Ministrów na realizację programu wieloletniego. Będą to zatem znacznie większe środki niż dotacje do działalności statutowej jednostek badawczo-rozwojowych przyznawane przez Ministra Nauki i Informatyzacji.    Komercjalizacja i prywatyzacja będzie formą docelową dla tych jednostek, które odeszły od realizacji misji określonej w ustawie o jednostkach badawczo-rozwojowych na rzecz prowadzenia szeroko zakrojonej działalności gospodarczej wytwórczej lub usługowej. Miernikiem tego stanu rzeczy są przychody ze sprzedaży prac badawczo-rozwojowych. Jeżeli jednostka większą część swoich przychodów uzyskuje ze sprzedaży gotowych wyrobów, a nie ze sprzedaży myśli technologicznej, oznacza to, że przestała wypełniać zadania nałożone na nią w ustawie o jednostkach badawczo-rozwojowych. Podmiot powstały w wyniku komercjalizacji lub prywatyzacji może nadal prowadzić działalność badawczo-rozwojową i ubiegać się o status jednostki badawczo-rozwojowej, nadawany na podstawie art. 74 ustawy z dnia 25 lipca 1985 r. o jednostkach badawczo-rozwojowych (Dz.U. 01.33.388, ze zm.), uprawniający do stosowania do tego podmiotu przepisów ww. ustawy. W przypadku uchwalenia przez Sejm ustawy o niektórych formach wspierania działalności innowacyjnej, status jednostki b+r zostanie zastąpiony statusem Centrum Badawczo-Rozwojowego, który uprawnia spółki prawa handlowego prowadzące badania naukowe i prace rozwojowe do korzystania z ulg podatkowych.    Likwidacja dotyczy jednostek nieefektywnych ekonomicznie, które systematycznie generują stratę i nie są w stanie przedstawić realnych programów naprawczych, oraz jednostek, dla których likwidacja stanowi sposób reorganizacji, np. poprzez wydzielenie spółki prawa handlowego lub przejęcie likwidowanej jednostki (w całości lub w części) przez inną jednostkę.    W świetle powyższych wyjaśnień stwierdzenie, że celem Strategii reorganizacji jednostek badawczo-rozwojowych jest likwidacja większości jednostek badawczo-rozwojowych, okazuje się nieprawdziwe. Nie większość bowiem jednostek zostanie zlikwidowana, lecz tylko te, które działają nieefektywnie lub nie spełniają zadań wynikających z ustawy o jednostkach badawczo-rozwojowych. Pozostałe jednostki będą funkcjonować w postaci Państwowego Instytutu Badawczego albo w niezmienionej formie.    Narodowy Plan Rozwoju na lata 2007-2013 przewiduje podnoszenie poziomu innowacyjności polskiej gospodarki poprzez komercjalizację badań naukowych i prac rozwojowych oraz stymulowanie rozwoju prywatnego rynku usług badawczo-rozwojowych. W dokumencie tym podniesiony został problem braku orientacji jednostek badawczo-rozwojowych na potrzeby polskiej gospodarki i rynku pracy. W związku z powyższym należy stwierdzić, że Strategia reorganizacji jednostek badawczo-rozwojowych opracowywana obecnie w Ministerstwie Gospodarki i Pracy doskonale wpisuje się w problematykę i działania programowe Narodowego Planu Rozwoju na lata 2007-2013 i przyczyni się do jego skutecznej realizacji.    Z poważaniem    Sekretarz stanu    Małgorzata Ostrowska    Warszawa, dnia 6 lipca 2005 r.