Debaty sejmoweXX Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie ujednolicenia wykładni przepisów ustawy o podatku od towarów i usług dokonywanej przez urzędy skarbowe

   Szanowny Panie Marszałku! W związku z pismem znak: SPS-0202-5228/00, przy którym została przesłana interpelacja pana posła Ryszarda Wawryniewicza w sprawie wykładni przepisów w zakresie podatku od towarów i usług, uprzejmie informuję:    1. Zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (DzU nr 11, poz. 50 ze zm.) obowiązek podatkowy w podatku od towarów i usług powstaje z chwilą wydania (dostarczenia), przekazania, zmiany, darowizny towaru lub wykonania usługi, o których mowa w art. 2, z zastrzeżeniem ust. 2-10. Rozporządzenie ministra finansów z dnia 22 grudnia 1999 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (DzU nr 109, poz. 1245 ze zm.) określa szczególne przypadki powstania obowiązku podatkowego. W przypadku usług budowlanych lub budowlano-montażowych obowiązek podatkowy w podatku od towarów i usług powstaje stosownie do § 6 ust. 1 pkt 2 lit. d ww. rozporządzenia. Zgodnie z ww. przepisem obowiązek podatkowy powstaje z chwilą otrzymania całości lub części zapłaty, nie później jednak niż 30 dnia od dnia wykonania usługi (również według stanu prawnego obowiązującego w 1999 r.). Oznacza to, że przyjęcie nawet częściowej zapłaty w formie przedpłaty (zaliczek, zadatku, rat) powoduje powstanie obowiązku podatkowego i wystawienie faktury VAT, którą zgodnie z § 42 ww. rozporządzenia należy wystawić nie później niż z chwilą powstania obowiązku podatkowego i nie wcześniej niż 30 dnia przed powstaniem tego obowiązku.    Termin, w którym jest możliwe obniżenie kwoty podatku należnego, określa art. 19 ust. 3 ww. ustawy. Zgodnie z ust. 3 art. 19 obniżenie to następuje nie wcześniej niż w rozliczeniu za miesiąc, w którym podatnik otrzymał fakturę uprawniającą do odliczeń i nie później niż w rozliczeniu za miesiąc następny. Dodatkowo zaś, stosownie do art. 19 ust. 3a ww. ustawy, obniżenie podatku należnego o podatek naliczony uzależnione jest od otrzymania towaru (wykonania usługi) przez podatnika bądź otrzymania faktury potwierdzającej dokonanie przedpłaty (zadatku, zaliczki, raty) podlegającej opodatkowaniu na podstawie art. 6 ust. 8 cyt. ustawy (w brzmieniu obowiązującym w 1999 r.). Od 1 stycznia 2000 r. zmienił się art. 19 ust. 3a ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r., zgodnie z którym obniżenie kwoty podatku należnego nie może nastąpić jednak wcześniej niż w miesiącu otrzymania przez nabywcę towaru lub wykonania usługi albo otrzymania faktury potwierdzającej dokonanie przedpłaty (zaliczki, zadatku, raty) podlegającej opodatkowaniu. Oznacza to, iż obecnie odliczeniu podlega podatek z każdej faktury potwierdzającej dokonanie przedpłaty podlegającej opodatkowaniu, z uwzględnieniem art. 20-25 ww. ustawy oraz przepisów wykonawczych wydanych na jej podstawie w zakresie odliczenia podatku naliczonego.    Uwzględniając powyższe, a w szczególności uregulowania wprowadzone od dnia 1 stycznia 2000 r., nie ma uzasadnienia do kwestionowania odliczeń podatku z faktur dokumentujących przyjęcie częściowych zaliczek za usługi budowlane. Jednocześnie informuję, że do Ministerstwa Finansów nie napływają obecnie żadne informacje o różnych praktykach w tym zakresie. W związku z tym proszę pana posła o wskazanie, które organy podatkowe stosują tu odmienne praktyki, co umożliwi mi podjęcie stosownych działań.    2. Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. podatnikami podatku od towarów i usług są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne mające siedzibę lub miejsce zamieszkania albo pobytu za granicą, jeżeli wykonują czynności, o których mowa w art. 2 ustawy, osobiście lub przez osobę upoważnioną albo przy pomocy pracowników bądź przy wykorzystaniu zakładu lub urządzenia służącego działalności produkcyjnej, handlowej lub usługowej, również będące usługobiorcami usług pochodzących z importu. Podmiot zagraniczny wykonujący na terytorium Polski czynności będące przedmiotem opodatkowania podatkiem od towarów i usług jest podatnikiem tego podatku. Jest on zatem zobowiązany do wypełniania wszystkich obowiązków, jakie nakłada na podatników tego podatku ww. ustawa oraz przepisy wykonawcze wydane na jej podstawie. Dotyczy to m.in. obowiązków w zakresie ewidencjonowania i dokumentowania sprzedaży fakturami VAT, które winny spełniać wymogi określone w § 37 ww. rozporządzenia z dnia 22 grudnia 1999 r.    Dodatkowo informuję, że zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (DzU nr 121, poz. 591 ze zm.) przepisy ustawy o rachunkowości stosuje się również w odniesieniu do podmiotów zagranicznych, prowadzących na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej działalność osobiście, przez osobę upoważnioną, przy pomocy pracowników, bez względu na wielkość przychodów. Zgodnie z art. 21 ust. 3 ww. ustawy o rachunkowości dowód księgowy opiewający na waluty obce powinien zawierać przeliczenie ich wartości na walutę polską, według kursu obowiązującego w dniu przeprowadzenia operacji gospodarczej. Biorąc pod uwagę fakt, iż faktura VAT jest rodzajem dowodu księgowego i podstawą zapisu w księgach rachunkowych, mając na uwadze art. 23 ust. 3 ww. ustawy o rachunkowości, wystawca faktury opiewającej na waluty obce obowiązany jest do przeliczenia waluty obcej na walutę polską.    3. Prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług reguluje art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. Prawo to jednak podlega pewnym ograniczeniom. Z odliczenia, o którym wyżej mowa, mogą skorzystać podatnicy podatku od towarów i usług, przy uwzględnieniu przepisów art. 20 - art. 25 ww. ustawy oraz przepisów wykonawczych wydanych na jej podstawie. Art. 23 pkt 1 ww. ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. upoważnia ministra finansów do określenia, w drodze rozporządzenia, m.in. przypadków, w których nabycie towarów lub usług nie uprawnia do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony. Na podstawie powyższego upoważnienia minister finansów w § 50 ust. 4 ww. rozporządzenia z dnia 22 grudnia 1999 r. określił przypadki, w których faktury i dokumenty celne nie stanowią podstawy do odliczenia podatku naliczonego wykazanego w tych dokumentach. Jednym z takich przypadków jest posiadanie przez nabywcę faktury niepotwierdzonej kopią u sprzedawcy, o czym stanowi § 50 ust. 4 pkt 2 ww. rozporządzenia z dnia 22 grudnia 1999 r. Wskazać przy tym należy, że powyższego przepisu § 50 ust. 4 pkt 2 nie stosuje się bezwzględnie w każdym przypadku, co wynika z § 50 ust. 6 tego rozporządzenia. Zgodnie bowiem z § 50 ust. 6 ograniczenia prawa, określonego w art. 19 ust. 1 ww. ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r., nie stosuje się w przypadku, gdy wystawca faktury (faktury korygującej) uwzględnił wykazaną w niej sprzedaż i podatek należny w deklaracji dla podatku od towarów i usług. Brzmienie tego przepisu wyraźnie wskazuje na uwzględnienie wartości sprzedaży i kwoty podatku w deklaracji, a nie na zapłatę. Zatem faktury stanowiące element legalnego obrotu, tzn. pochodzące od podatników uprawnionych do ich wystawienia, które zostały uwzględnione w deklaracji VAT-7, stanowią podstawę do odliczenia podatku naliczonego przez odbiorcę takiej faktury. Poza tym w przypadku, gdy nabywca posiada fakturę potwierdzoną kopią u wystawcy tej faktury, to brak jest podstaw do ograniczenia prawa do odliczenia podatku z takiej faktury tylko z tego powodu, że wystawca faktury nie odprowadził w terminie należnego podatku.    Przedstawiając powyższe wyjaśnienia, informuję jednocześnie pana posła, że nie docierają do mnie sygnały o odmiennym stosowaniu - przez organy podatkowe - przepisów ww. ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. również w powyższym zakresie. Takich przypadków nie wskazał też pan poseł w swoim wystąpieniu. W związku z powyższym uważam, iż nie występuje konieczność uściślania przepisów ww. ustawy w przedmiotowym zakresie.    Z poważaniem    Sekretarz stanu    Jan Rudowski    Warszawa, dnia 9 lutego 2001 r.