Debaty sejmoweXX Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie małej efektywności reformy służby zdrowia

   Szanowny Panie Marszałku! W odpowiedzi na interpelację pana posła Stanisława Steca, przekazaną przy piśmie SPS-0202-3118/00, uprzejmie informuję:    Odnośnie do kwestii dotyczącej ˝trudnej dostępności do lekarza pierwszego kontaktu w niektórych przychodniach˝ wyjaśniam, że kasy chorych przyjęły maksymalną ilość pacjentów pozostających pod opieką jednego lekarza podstawowej opieki zdrowotnej na poziomie 2,5 tys. pacjentów na jednego lekarza. Liczba pacjentów została ustalona w oparciu o średnie wynikające z wykonania świadczeń zdrowotnych w okresie poprzednich lat, przy czym dopuszcza się odchylenie od liczby przyjętej w umowie (możliwość renegocjacji umowy w trakcie jej wykonywania). Należy jednocześnie wskazać, iż to świadczeniodawca, występując z ofertą do kasy chorych, określa rodzaj i ilość świadczeń pozostających przedmiotem oferty. Ponieważ nie przedstawia pan poseł szczegółowych informacji, z przykrością muszę stwierdzić, iż nie można jednoznacznie przesądzać, jakie były powody sygnalizowanej przez pana utrudnionej dostępności do świadczeń zdrowotnych. Często przyczyna leży np. w złej organizacji przyjęć pacjentów czy też wynika to z samego przyzwyczajenia pacjentów do omijania lekarzy podstawowej opieki zdrowotnej i leczenia się bezpośrednio u specjalisty, bez względu na to, czy istniała medycznie uzasadniona potrzeba takiego leczenia.    Odnosząc się do drugiej kwestii poruszonej przez pana posła, a dotyczącej zmuszania pacjentów do opłat za badania analityczne, do kupowania leków niezbędnych w leczeniu szpitalnym lub zakupu cegiełek, prosimy o konkretne informacje, który świadczeniodawca (świadczeniodawcy) stosuje tego rodzaju praktyki. Jest to bowiem naruszenie przepisów prawa; wskazanie takiego świadczeniodawcy pozwoli nam na podjęcie stosownych działań.    Odnośnie do kwestii ˝limitowania skierowań na badania diagnostyczne, konsultacje specjalistyczne i leczenie szpitalne przez kasy chorych˝ pragnę wskazać, że ustawa z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym (DzU nr 28, poz. 163 z późn. zm.) jednoznacznie wskazuje, na jakich zasadach ubezpieczonemu przysługują ww. świadczenia. W art. 31c ust. 1 cytowanej ustawy określono, że ubezpieczony ma prawo do leczenia szpitalnego na podstawie skierowania lekarza ubezpieczenia zdrowotnego, jeżeli cel leczenia nie może być osiągnięty poprzez leczenie ambulatoryjne, z wyłączeniem nagłych wypadków, zatruć, urazów, porodu itd. (art. 58 ust. 3). Art. 31f wskazuje natomiast, że ubezpieczonemu przysługuje prawo do świadczeń z zakresu badań diagnostycznych na podstawie skierowania lekarza ubezpieczenia zdrowotnego. Podobnie jest ze skierowaniem do lekarza specjalisty, do którego ubezpieczony jest kierowany przez lekarza ubezpieczenia zdrowotnego (z wyłączeniem świadczeń określonych w art. 58 ust. 1, co do których niewymagane jest skierowanie od lekarza ubezpieczenia zdrowotnego). Tak więc należy wskazać, że rodzaj świadczeń udzielonych pacjentom - badania diagnostyczne, leczenie specjalistyczne itd. - jest uzależniony od aktualnego stanu zdrowia pacjentów i o tym decyduje lekarz ubezpieczenia zdrowotnego. Niezadowolenie może wynikać z faktu przyzwyczajenia pacjentów do wykonywania badań ˝na własne życzenie˝, a niewynikających z medycznie uzasadnionych potrzeb.    Odnosząc się do zarzutu, iż kasy chorych przy zawieraniu kontraktów nie kierują się dobrem pacjenta, zawierając usługi ze świadczeniodawcami oferującymi najtańsze usługi, uprzejmie wyjaśniam, że świadczenia zdrowotne są udzielane ubezpieczonym w ramach środków finansowych posiadanych przez kasę chorych i powinny odpowiadać aktualnej wiedzy i praktyce medycznej oraz nie przekraczać granic koniecznej potrzeby (art. 4 ust. 3).    Kwestia podpisywania umów przez kasę chorych z ˝zaprzyjaźnionymi˝ świadczeniodawcami nie znajduje potwierdzenia w faktach.    Umowy o finansowanie świadczeń stomatologicznych w roku 2000 zostały zawarte w oparciu o szereg elementów związanych zarówno z treścią samych ofert złożonych w ramach konkursu ofert, jak i sytuacją demograficzną. Kasy chorych bardzo wnikliwie przeanalizowały potrzeby swych członków w zakresie stomatologii, m.in. na podstawie stopnia wykonywania umów o finansowanie świadczeń zawartych na rok 1999. W roku bieżącym swoje oferty w zakresie opieki m.in. stomatologicznej złożyło więcej podmiotów niż w roku ubiegłym, stąd kasy chorych zawarły większą ilość umów. Jest to wyraźne poszerzenie dostępności do świadczeń.    Odnośnie do pana uwag wyrażonych w pkt. 6 i 7 uprzejmie informuję, iż zapisy ustawy o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym normują kwestie związane z wysokością środków przekazanych na koszty administracyjne kas chorych, rozumianych jako opłaty ponoszone w związku z koniecznością zapewnienia sprawnego funkcjonowania kas chorych, a zwłaszcza wynagrodzeń zatrudnionych pracowników. Procedura ustalania wysokości tych środków określona została w art. 129 ust. 1 ustawy. Zgodnie z tym artykułem to rada kasy chorych określa corocznie w planie finansowym wysokość środków na koszty administracyjne kasy. Stanowisko rady kasy w tym względzie podlega również (art. 151 ust. 7 ustawy) kontroli Urzędu Nadzoru Ubezpieczeń Zdrowotnych i może być zmienione. Tak więc środki finansowe na koszty administracyjne, w tym wynagrodzenia w kasach chorych ze szczególnym uwzględnieniem wynagrodzeń członków zarządu (rada kasy ustala wynagrodzenia dla członków zarządu kasy chorych), podlegają kontroli społecznej. W świetle obowiązujących przepisów prawa minister zdrowia nie ma uprawnień do określenia zasad wynagradzania pracowników kas chorych, gdyż zgodnie z ustawą o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym kasy chorych są mającymi osobowość prawną jednostkami organizacyjnymi ubezpieczenia zdrowotnego, samorządnymi i samofinansującymi się. Zasady płacowe oraz wymagania kwalifikacyjne dla pracowników kas ustalone są w regulaminie wynagradzania, do którego wydania obliguje pracodawcę Kodeks pracy (art. 772 K.p.).    Jednocześnie uprzejmie informuję, że zostały podjęte prace nad nowelizacją ustawy o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym w zakresie zmniejszenia ilości członków rad kas chorych.    Z poważaniem    Sekretarz stanu    Maciej Piróg    Warszawa, dnia 11 lutego 2000 r.